काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसका उपसभापति विश्वप्रकाश शर्माले पार्टीभित्र र समग्र नेपाली राजनीतिमा देखिएको लोकतान्त्रिक संस्कृतिको क्षय रोक्दै युगानुकूल राजनीतिक रूपान्तरण आवश्यक रहेको बताउनुभएको छ ।

कांग्रेसको १५औँ महाधिवेशनमा प्रस्तुत गरेको प्रतिवेदनमा शर्माले राजनीतिक प्रणालीसँगै राजनीतिक दल, नेतृत्व र कार्यकर्ताको संस्कार तथा व्यवहारमा पनि सुधार आवश्यक रहेको उल्लेख गर्नुभएको छ ।उपसभापति शर्माले  कांग्रेसले आफ्ना कमजोरीप्रति आत्मालोचना गर्दै लोकतान्त्रिक संस्कृतिको पुनर्जागरणका लागि पहल गर्नुपर्ने प्रस्ताव गर्नुभएको छ ।शर्माले लोकतान्त्रिक प्रणालीलाई निर्वाचनमा सीमित गर्न नहुने उल्लेख गर्दै नागरिकको प्रश्न, सहभागिता, जवाफदेहिता, विधिको शासन र संस्थाको सम्मानलाई लोकतन्त्रको महत्वपूर्ण आधारका रूपमा प्रस्तुत गर्नुभएको छ ।

प्रतिवेदनमा उहाँले कांग्रेसले व्यक्तिको गल्तीको भार संस्थामाथि नबोकाउने स्पष्ट नीति लिनुपर्ने उल्लेख गर्नुभएको छ ।कानुन उल्लंघनका घटनामा पार्टीका नेता तथा कार्यकर्ताले व्यक्तिगत रूपमा कानुनी प्रक्रियाको सामना गर्नुपर्ने, तर आरोपकै आधारमा निर्दोष व्यक्तिलाई फसाउन नहुने र दोषीलाई राजनीतिक संरक्षण दिन नहुने उहाँको प्रस्ताव छ ।शर्माले नेतृत्वलाई ‘जमेको पोखरी’ नभई ‘बगिरहने नदी’ जस्तो बनाउनुपर्ने पनि बताउनुभएको छ । निश्चित समय र औचित्यपछि नेतृत्वले सम्मानजनक रूपमा बहिर्गमनको बाटो रोज्नुपर्ने शर्माको  प्रस्ताव छ ।उहाँले पटकपटक एउटै नेतृत्व दोहोरिँदा नागरिकमा वितृष्णा बढ्ने र नेतृत्वका विगतका सकारात्मक योगदानसमेत ओझेलमा पर्ने उल्लेख गरेका छन् । कांग्रेसले आगामी दिनमा नेतृत्वलाई ताजगीपूर्ण र गतिशील बनाउने तथा त्यसलाई विधान, संविधान र लोकतान्त्रिक संस्कारबाट सुरक्षित गर्ने नीति लिनुपर्ने पनि शर्माले बताउनुभएको छ । 

शर्माले पार्टीभित्र नेतृत्व चयनमा व्यक्तिको प्रभाव, पहुँच र सम्बन्धभन्दा विचार, क्षमता र योजनालाई प्राथमिकता दिनुपर्ने बताउनुभएको छ ।प्रतिवेदनमा शर्माले पछिल्लो ३५ वर्षमा नेपालमा कुनै प्रगति नभएको भन्ने भाष्य गलत रहेको दाबी पनि गर्नुभएको छ ।भोटेकोसी बाढीमा क्षति भएका सडक, पुल तथा जलविद्युत् आयोजनाको उदाहरण दिँदै उहाँले तीमध्ये अधिकांश संरचना पछिल्लो ३५ वर्षमा निर्माण भएको उल्लेख गरेका छन् ।

यस अवधिमा मुलुकले सशस्त्र द्वन्द्व, राजाको प्रत्यक्ष शासन, भूकम्प र कोरोना महामारीजस्ता चुनौती सामना गरे पनि विभिन्न क्षेत्रमा उपलब्धि हासिल भएको उहाँको भनाइ छ ।उपसभापति शर्माले राजनीतिक बहसमा उपलब्धि र कमजोरी दुवैलाई तथ्यका आधारमा मूल्यांकन गर्नुपर्ने बताउनुभएको छ ।शर्माले लोकतान्त्रिक राजनीतिमा पारिवारिक वा राजनीतिक विरासतभन्दा विचारलाई प्राथमिकता दिनुपर्ने उल्लेख गर्नुभएको छ । प्रतिवेदनमा  बीपी कोइरालाको विचारलाई पछिल्लो पुस्तासँग जोडेर अघि बढाउनुपर्ने उल्लेख गर्दै कांग्रेसले नयाँ पुस्तालाई पार्टीको विचार र लोकतान्त्रिक संस्कृतिसँग जोड्नुपर्ने प्रस्ताव छ । राजनीतिक नेतृत्वकोमूल्यांकन वंश वा विरासतका आधारमा नभई विचार, योगदान र कार्यसम्पादनका आधारमा हुनुपर्ने पनि शर्माको भनाई छ ।

शर्माले कांग्रेसभित्र परम्परागत गुटको अन्त्य गर्नुको अर्थ नयाँ गुट निर्माण गर्नु नभएको भन्दै गुटको विकल्प विचार, नीति, योजना र दृष्टिकोण हुनुपर्ने प्रस्ताव गर्नुभएको छ  ।
 प्रतिवेदनमा कांग्रेस; ’ज्येष्ठ मात्र होइन ’श्रेष्ठ पनि हुनुपर्ने उल्लेख छ । त्यसैगरी लोकतान्त्रिक संस्कृति बेगरको लोकतन्त्र, निरस प्रक्रिया मात्र भएको शर्माले बताउनुभएको छ । 

######यस्तो छ उपसभापति शर्माको बिस्तृत प्रतिबेदन